Reëlle 11e Prikkel

Synoniemen leiden tot moeilijkere teksten

Een ander woord voor synoniem?

Voorkom terugbladeren

Voorkom terugbladeren

Een synoniem is een ander woord met min of meer dezelfde betekenis. We gebruiken vaak synoniemen om woordherhaling in een tekst te voorkomen. Het gebruik van verschillende woorden maakt de tekst aantrekkelijker, zo leert een tekstschrijver. Maar wat doet het gebruik van synoniemen met de begrijpelijkheid van een tekst?

Ook = ook
Je hebt zojuist een tekst getypt. Bij het overlezen zie je een paar keer, vlak na elkaar, het woord ook opdoemen. In onze creativiteit vervangen we het door eveneens, bovendien en misschien een tevens. Onderzoek wijst uit dat je het synoniemenwoordenboek en de synoniemenlijst van Word wat vaker links kan laten liggen, want te veel synoniemen doen niet veel goeds voor de begrijpelijkheid van een tekst.

Extra inspanning
Een tekst met veel verschillende woorden loopt het risico onduidelijk te worden voor de lezer. Dat betekent extra inspanning voor de lezer om verbanden te leggen. Bij het gebruik van synoniemen moet de lezer steeds terugkijken naar de vorige zin(nen).
Toch wil je niet te vaak een woord herhalen, om de aantrekkelijkheid van een tekst te behouden. Aan te raden is om voor eenvoudige begrippen te kiezen. Zo blijft een tekst aantrekkelijk én hoeft de lezer niet telkens ‘terug te bladeren'.

 

Waar zit uw toko?
Een extra hindernis bij synoniemgebruik is dat er nauwelijks woorden zijn die exact dezelfde betekenis hebben. Zo is volgens de synoniemenlijst ervaren hetzelfde als bekwaam. Wat niet per definitie zo hoeft te zijn. In andere gevallen hebben de synoniemen totaal verschillende gevoelswaarden, zodat ze evenmin zomaar door elkaar gebruikt kunnen worden. Denk bijvoorbeeld aan bedrijf, tent en toko.

 

Spaarzaam met synoniemen
Benieuwd hoe synoniemen op de juiste manier te gebruiken? Verschillende tekstwetenschappers hebben zich gebogen over deze taalkwestie. Neem een kijkje in de Schrijfwijzer van J. Renkema (2002) of in Duidelijke afwisseling van termen; Berlusconi of de Italiaanse mediatycoon van G. verhoeven (1995).


REËLLE TWITTERT
VOLG REËLLE