REËLLES NIEUWS

"+23"

Annemiek revalideert!

Annemiek revalideert!

“Mobiliteitstrainer Melissa drukt meteen zo’n wit-met-rode-streepjesstok in mijn hand. ‘Daar kunnen we maar beter meteen mee beginnen,’ zegt ze. ‘Anders wordt de drempel om een stok te gebruiken alleen maar hoger.’ Voor het eerst in mijn leven een ‘blindenstok’ in mijn hand en dan de straat al op: kan het nog wreder?. Wat nog erger is: ik voel eigenlijk meteen al een verschil.”

Annemiek van Munster is al haar hele leven slechtziend. Maar daar zie je niets van. Zelf vond ze ook dat het allemaal best mee viel. Ja, ze heeft een blind oog en in het andere oog een lens van sterkte +23, nou en? Een bruisend sociaal leven, een studie communicatiewetenschappen afgerond, een fijne baan en begonnen aan haar tweede studie, alles ging prima. Tot ze op een dag letterlijk erbij neer valt. Ze besluit dat het zo niet verder kan en meld zich aan bij Visio Het Loo Erf, een revalidatiecentrum voor blinden en slechtzienden. Over deze revalidatie schreef ze het boek ‘+23’ en neemt ze de lezer mee op deze reis.

FRUSTRATIES
Al snel wordt ze met de neus op de feiten gedrukt. “Je hebt een behoorlijke visuele handicap.”, zegt haar psycholoog na de observatieweek. Het is een begin van een lange revalidatie. Haar zicht zal ze niet terug krijgen, maar ze zal opnieuw moeten leren hoe ze met haar beperkte zicht om moet gaan. Ze moet onder ogen komen dat ze al 32 jaar probeert te kunnen wat normaal zienden kunnen. Hiermee overbelast ze haar ogen en raakt haar lijf oververmoeid. Dus moet ze bij sommige dingen letterlijk opnieuw beginnen. Van computer gebruik tot huishouden, alles krijgt ze nu geleerd op een manier waarbij haar ogen zo min mogelijk worden gebruikt. Dat dwingt Annemiek om zichzelf te gaan zien als visueel gehandicapte. Iets waar ze enorm tegenop ziet. Ze heeft een weerstand tegen alles waaraan de buitenwereld kan zien dat ze iets heeft. De geleidestok is een innerlijk gevecht. En hoewel ze helemaal dol is op alles met een vacht en vier poten, is een geleidehond wel heel erg confronterend. Het zorgt voor een hoop frustratie. “Het is een besef waarover ik even mijn gal moet spuien bij mijn trajectbegeleider Marijke. ‘Ik vul hier mijn dagen met gestructureerd stofzuigen! Dat geloof je toch niet? Dit wil ik niet. En voor de zaken die echt belangrijk voor me zijn, zoals mijn studie, heb ik geen puf meer.’”

OPNIEUW LEREN
Gaandeweg ontdekt ze dat de dingen die ze voorheen deed, haar veel meer energie kosten dan ze dacht. Als ze omschrijft ‘beetje rustig aan gedaan: wat huishoudelijke klusjes, administratie, beetje MSN-en, tv-kijken, afwassen’ gaat er bij haar een belletje rinkelen. Het lijken geen inspannende activiteiten, maar voor Annemiek wel. “Het is kijken, kijken, en nog eens kijken." Zo leert bijvoorbeeld hoe ze de planten water kan geven op een niet belastende manier voor haar ogen. Voorheen stond ze met haar neus op de plant. Ze duwde het tuutje van de gieter tussen de plant en hoopte maar dat het nergens gaat lekken. En aan de weerkaatsing van het licht zag ze of ze had gemorst. En ondertussen maar hopen dat het plantje niet verzoop. Nu krijgt ze geleerd dat ze rechtop moet blijven staan en dat ze niet moet kijken, maar voelen met de vinger hoeveel water je geeft en voelen of je hebt gemorst.

EEN DAGJE MARKT
Vol humor neemt Annemiek je mee naar de markt. Want: “het is prachtig weer dus scheermesjes horen daar zeker bij. Hoewel ik mijn eigen donzige haardos richting enkels niet kan zien, heb ik het donkere vermoeden dat dit de wereld om me heen wel lukt. Als we zijn aangekomen op de markt banen we ons een weg tussen de marktgangers door. Mijn taststok verandert weer eens in een prikstok; aan mijn rolpuntje kleeft weer de nodige narigheid variërend van visresten tot… iets verschrikkelijk ondefinieerbaars. En mijn stok helpt ook nog eens voor geen meter. De markt is overladen met koopjesjagers die de Doldwaze Dagen eer aan zouden doen. Ik kan geen stap verzetten zonder klem te raken tussen een paar bejaarde enkels of de wielen van een kinderwagens. Tot overmaat van ramp worden ook nog eens al mijn andere zientuigen overprikkeld, ik verdrink in de kakofonie aan geluiden  en geuren. Via natuurzeep naar de plastic-achtige Schoenenreusgeur… wow, hier hangt een penetrante kaasmeur… verwensingen in diverse talenen een schel schreeuwende groenteboer. ‘De Albert Cuijp, het ware paradijs voor slechtzienden en blinden,’ grinnikt Harmen.

‘Oh sorry hoor!’ Als ik me verontschuldig tegen de bejaarde die ik bijna tackel, bots ik ook nog tegen twee snuffelaars op. ‘Kom, laten we gaan, dan laat ik maar een vachtje groeien.’

COMPUTERGEBRUIK
Tijdens haar studie en op haar werk gebruikte ze voortdurend een computer. Tekst vergrootte ze tot lettergrootte 20. Daarnaast gebruikt ze een vergrotingsprogramma dat alles drie keer zo groot maakte. Je kunt je dat voorstellen alsof je je beeldscherm in negen vlakken verdeelt. Ze was voortdurend aan het zoeken met de muis. Dit was behoorlijk inspannend. Tijdens computertraining leert ze opnieuw blind typen (tot haar grote frustratie), te werken met toetsencombinaties en te werken met een voorleesprogramma. Een mailtje schrijven wordt zo een stuk ingewikkeldere klus.

“Als ik me aan alle non-visuele regels wil houden, dus luisteren met het beeldscherm uit, doe ik twee keer langer dan ik gewend ben over een simpel mailtje, om er vervolgens achter te komen dat het barstensvol tikfouten zit. Nadat ik die eruit heb gevist met de spellingscontrole F7 – inmiddels zitten we op drie keer langer dan normaal – blijkt mijn mail GEHEEL IN HOOFDLETTERS te zijn geschreven. Mail geheel omzet naar kleine letters, beginletters van zinnen en namen vervolgens weer in hoofdletters terugzetten en we zitten op vier keer zo lang. Laat staan als ik een poging wil doen mijn teksten enigszins aantrekkelijk te maken door er een dosis humor in te verwerken… dat duur uren!”

ACCEPTATIE
Annemiek ontdekt wat haar handicap nu eigenlijk inhoudt. Veel wist ze wel al, maar soms komt het toch heftig binnen. Ze ziet met haar rechteroog nagenoeg niets. Links ziet ze 25 procent met haar lens en heeft ze een gezichtsveld van veertig graden. Ze legt uit:

“Een gezichtsveld van veertig graden kun je grofweg vergelijken met kokerzicht. Als ik op een meter afstand naar, zeg, een leuke jongen kijk, zie ik in een oogopslag alleen zijn gezicht met daaromheen een cirkel van pakweg twintig centimeter. Kokerzicht heeft tot gevolg dat je op afstand meer van je omgeving ziet dan van dichtbij. Het is te vergelijken met kijken door een wc-rol. Om toch een goede indruk te krijgen van mijn omgeving, moet ik voortdurend van links naar rechts en van onder naar boven ‘scannen’. Wie kokerzicht, zoals ik, moet combineren met weinig gezichtsscherpte, moet altijd schipperen, want weinig gezichtsscherpte maakt het zicht op afstand weer vaag.”

Toch wordt het voor de zienden pas echt duidelijk bij de fotoreportage in het midden van het boek. We zien foto’s van overwegend lachende mensen die dingen doen die ze leuk vinden. En een foto van een landschap, en vervolgens een representatie van wat de diverse mensen op de foto’s nog zouden zien als ze naar hetzelfde landschap zouden kijken. En dat is niet veel. Indrukwekkend!

RUST
Tijdens de elf maanden revalidatie ontdekt Annemiek hoe zeer ze eigenlijk altijd op haar tenen heeft gelopen. Ze ontdekt dat ze de last die ze ondervond van haar zichtbeperking altijd heeft proberen te verbergen en daarmee meer energie verbruikte in het dagelijks leven. Nu leert ze dat ze de signalen van haar lichaam aanvoelen en ernaar luisteren. Dat vergt veranderingen en tijdens het lezen merk je de overgang van de boosheid naar meer rust. “Wat vond ik vroeger in godsnaam leuk aan uitgaan?” schrijft ze. “Het was best leuk voor een keer, maar those days are over. Geef mij maar een rustig cafeetje of een etentje met een knus gezelschap.” Haar levensritme gooit ze drastisch om. Ze voert in een dag twee rustpauzes in van minimaal een uur. Ze houdt een strak slaapschema en dagritme aan en verspreidt en verkort visuele activiteiten. Als ze haar zicht niet nodig heeft gaat de contactlens uit. Het is noodzakelijk, maar makkelijk is het niet. “Het voelt als lijnen. Vanaf nu moet ik structureel op een energie-arm dieet. Al gaat het hier niet om een vermindering van energie-inname, maar om vermindering van energieverbruik. Mijn sas-dagen, oftewel ‘schijt aan slechtziendheid’-dagen, zijn voorgoed voorbij.”

HET ROER OM
Na elf maanden verlaat ze Visio Het Loo Erf vol goede moed. Maar haar revalidatie is niet voorbij. Ze zal moeten blijven letten op haar energie. En niet terugvallen in oude gewoontes. “ik wíl meer dan ik kan. Ik heb geaccepteerd dat dat ook een onderdeel van mijn persoonlijkheid is, ook dat hoort bij me.” Aan het einde van het boek blikt ze terug op een zware maar goede reis en gaat ze de toekomst hoopvol tegemoet. En de knoop is doorgehakt: ze vraagt een geleidehond aan.

KLIM OOK IN DE PEN!
Heb jij ervaring met het onder ogen zien van een handicap? Reageren op dit artikel? Wij zijn erg benieuwd naar jouw mening!

Meer lezen van Annemiek van Munster? Kijk op haar website!
http://www.annemiekvanmunster.nl/Home.aspx


GERELATEERDE ARTIKELEN

Meer inlezingsvermogen over leven met een beperking?

 Klein krijgen ze me niet
Paars blokje Eigenhandig 
 Sprakeloos

REACTIES

"+23"

SCHRIJF EEN REACTIE

code
Klik hier als u de code niet kunt lezen.
Velden met een * zijn verplicht.
REËLLE TWITTERT
VOLG REËLLE