REËLLES NIEUWS

TAALWIJZER

ZEG HET MET BEELDEN

Hoe zie jij dat?

Hoe zie jij dat?

Hoe geef je gezondheidsvoorlichting aan laaggeletterde mensen met lage gezondheidsvaardigheden? Met een fotoroman! Het leest als een trein, je hebt het uit voor je het weet en je hoeft geen goede lezer te zijn. Het gaat over liefde en seks, verdriet en geluk, leven en dood. En het gaat tegelijk over diabetes en overgewicht, over opname in het ziekenhuis, over medicijnen, over gezond eten en genoeg bewegen.

Bij ons is de beeldroman nagenoeg uitgestorven maar in Zuid-Europa, Amerika en Afrika is de fotoroman nog altijd zeer gewild. Carel Jansen, hoogleraar Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de Rijksuniversiteit Groningen zette drie onderzoeken naar het effect van gezondheidscommunicatie in beeldromans op een rij.

VERLEIDING TOT GEZONDER GEDRAG
Aan de University of Southern California, werd in 2009 een fotoroman ontwikkeld om de doelgroep op een effectieve manier te informeren over overgewicht en diabetes en de lezers te verleiden tot gezonder gedrag. Sindsdien verschenen er ook beeldromans over dementie en depressie. Het doel was om de kennis van de lezers te vergroten, hun de weg te wijzen naar instanties en het stigma van vooral depressie te bestrijden. Andere organisaties richtten zich ook op de fotoroman. Er is een fotoroman over periodiek borstkankeronderzoek. Ook in Zuidelijk Afrika wordt de (soms getekende) beeldroman in gezondheidscommunicatie gebruikt. Zo werd daar de fotoroman ingezet om soa’s te bestrijden.

OVERTUIGINGSKRACHT VAN VERHALEN
Uit onderzoek blijkt dat het beeldverhaal positieve effecten heeft op kennis, attitudes en gedragsintenties. Maar waardoor komt dat? Belangrijk is dat het om een verhaal gaat. Verhalen nemen je op sleeptouw en laten je wegdromen. Mensen houden van verhalen. Sinds mensenheugenis gebruiken we het verhaal om elkaar te amuseren, om elkaar iets belangrijks op een indirecte manier duidelijk te maken en om elkaar ergens van te overtuigen. Geen wonder dat gezondheidsvoorlichters de overtuigingskracht van verhalen inzetten om hun doelgroep te verleiden tot ander gedrag. Bovendien stuiten voorlichters vaak op weerstand. Mensen houden er niet van hun gedrag op gezag van een ander te veranderen. Volgens Jansen kan een goed verhaal kan die weerstand in belangrijke mate verminderen.

INLEVEN EN IDENTIFICEREN
Het verhaal moet wel aan een aantal voorwaarden voldoen wil de lezer zich laten meevoeren. In de eerste plaats moet de lezer zich kunnen identificeren met de hoofdpersoon. Het liefst verplaatst de lezer zich in het verhaal en vergeet hij de echte wereld om zich heen. Hij leeft zich helemaal in in een van de hoofdpersonen, neemt alles waar door diens ogen en denkt ook alle emoties van de hoofdpersoon mee te voelen. Het helpt als de lezer een aantal kenmerken met de hoofdpersoon gemeen heeft: cultuur, geloof, sociale leven. De fotoroman is een verhaal dat je even meeneemt naar een andere wereld. Als het daarnaast vol staat met gezondheidsboodschappen, en de lezer identificeert zich met de hoofdpersoon groeit de neiging tot gedragsverandering.

KRACHT VAN VERHALEN
Ook Reëlle kent de kracht van verhalen. Verhalen kunnen de afstand tussen mensen verkleinen en vooroordelen wegnemen. Zij zorgen voor gevoelens van herkenning en erkenning. Het verhaal leert ons over onszelf. Levensverhalen zijn ook een rijke bron voor bijvoorbeeld medici, hulpverleners, loopbaanbegeleiders en mantelzorgers. Niet verwonderlijk dat zij zoveel enthousiaste reacties ontvangt voor de verhalen in haar Krachtenbundels. Inmiddels maakt zij haar twaalfde bundel. En gaat daarmee door! Alle verhalen staan ook online. Stel je eigen Krachtenbundel samen met jouw favoriete verhalen.


REACTIES

TAALWIJZER

SCHRIJF EEN REACTIE

code
Klik hier als u de code niet kunt lezen.
Velden met een * zijn verplicht.
REËLLE TWITTERT
VOLG REËLLE