REËLLES NIEUWS

Over-hoop

Wat gebeurt er na een verkeersongeval?

Wat gebeurt er na een verkeersongeval?

“Mama, waar ligt coma?” vraagt mijn zevenjarige dochter. Al veertien dagen neemt ze thuis de telefoon op, terwijl wij bij haar broer in het ziekenhuis zijn. “De mensen vragen alsmaar of Dries nog in coma is.”

Wat gebeurt er als een kind slachtoffer wordt van een zwaar verkeersongeval en daar een blijvend hersenletsel aan overhoudt? In Over-hoop geeft Sabine Cocquyt ons een kijkje in negen gezinnen. De ervaringsverhalen geven inzicht in onpeilbaar verdriet en een indringend beeld van het lange revalidatieproces. Het zijn ervaringsverhalen van jonge verkeersslachtoffers en hun familie, aangevuld met informatie van artsen, psychologen, een advocaat over het begrip coma, revalidatie, re-integratie in school en werken. Het boek sluit af met een literatuurlijst.

OPENHARTIG EN ONBEVANGEN
Sabine is zelf ouder van een zoon, een verkeersslachtoffer. Ze sprak met jongeren, broers, zussen en ouders over de diepe wonden na een verkeersongeval. Over het verdriet en de breekbaarheid, de angst en de verwarring, het vallen en opstaan, over hoe het ongeluk hun leven totaal heeft veranderd en hoe een hersenletsel een gezinsletsel wordt. Maar ze spraken ook over hoop. Hoop op geluk. Hoop op verandering.

WOEDEAANVALLEN
Een verkeersongeval is een plotse, ingrijpende gebeurtenis, met een grote emotionele impact en vaak met blijvende gevolgen. Ward was bijna thuis toen hij werd aangereden. Een dame van tweeënnegentig reed frontaal op hem in. “Ward heeft nu mentaal de leeftijd van acht jaar, emotioneel de leeftijd van zes en hij is fysiek gehandicapt. Wandelen gaat, maar geen lange afstanden en hij kan fietsen op een driewieler. Hij heeft enorme woedeaanvallen, omdat hij de klap frontaal heeft opgevangen. Als je een mep van hem krijgt, weet je niet waar je staat, daar zit toch veel kracht achter. De laatste tijd keert die agressie zich vooral tegen mij, maar ook tegen zijn broer. Ward is nu veertien jaar en Dries zestien. Ward weet dat hij bepaalde dingen niet meer kan. Bovendien zit hij nu ook in de puberteit.”

KLEINE SUCCESJES
De verhalen in het boek zijn telkens verhalen over het voortdurend bijstellen van verwachtingen. Vincent was vijftien jaar toen het ongeluk gebeurde. Hij werd achteraan aangereden door een personenauto. Hij belandde tegen de voorruit, vloog door de lucht en smakte een dertigtal meters verder met zijn gezicht tegen de grond. “Wat moeilijk is, is dat je niet weet wat je mag verwachten wanneer iemand uit een coma ontwaakt. Op mijn werk zeiden collega’s: Ha, het ergste heb je nu gehad. Maar hij kon maar twee vingers bewegen! Hij heeft alles opnieuw moeten leren. Vincent besefte heel goed dat hij een deel van zijn mogelijkheden kwijt was en dat maakte hem boos. Het gevolg was dat hij een paar keer zelfmoord probeerde te plegen. Een nachtverpleegster, die deze gevoelens herkende, hielp hem er telkens weer bovenop.” Vincent doorloopt een langdurig revalidatieproces. “Na het ongeval hebben we van zijn school heel veel steun gekregen. Daarom kozen we ervoor om hem weer naar zijn oude school te sturen.” En dat bleek een goede keuze. “Enerzijds was zijn zelfvertrouwen tot het nulpunt gezakt, anderzijds slaagde hij er toch geleidelijk in zich op te trekken aan de kleine succesjes die hem motiveerden en stimuleerden om door te zetten. De zelfmoordneigingen raakten daardoor steeds meer op de achtergrond.”

MOEILIJK AFSCHEID NEMEN
Daarmee heeft het gezin in acht jaar heel wat te verwerken gehad: coma, revalidatie, school, werk zoeken, het hele juridische verhaal. Toch is het verhaal daarmee niet klaar. Vincent heeft ook nog een broer. En tot vandaag heeft hij het hele drama nog niet verwerkt. Marc was zes jaar toen het ongeval gebeurde. Drie maanden later begonnen de problemen. Een kinderpsychiater constateerde dat hij een depressie had. Hij moest medicijnen nemen maar hij raakte er niet meer vanaf. Plaatsen waar het heel druk is, beangstigen hem. Hij is nu veertien jaar. “Bij het afscheid nemen, zwaait hij wel drie keer en telkens kijkt hij of je ook terug zwaait. Even leek hij beter, maar dan heeft hij toch weer allerlei nervositeitsklachten: buikpijn, overgeven. Ook bij sport heeft hij er last van. Het gejoel van een groep is hem teveel. Toch is hij wel sociaal. Hij maakt makkelijk vrienden, maar dan wel in een vertrouwde en veilige omgeving.”

ZOVEEL VERLIES
Heleen was nog net geen zeventien jaar. Toen ze de weg overstak werd ze gegrepen door een vrachtauto. “Dat ze uit die coma ontwaakte, was voor ons zoiets als haar tweede geboorte. Alles moest ze opnieuw leren, in een versneld tempo. Eerst zelfstandig leren ademen, dan de slikreflex. Daarna weer leren praten. In het begin vroeg Heleen heel vaak: Waarom is mij dat overkomen? Wat heb ik fout gedaan, mama. Maar hier is toch geen sprake van schuld, Heleen. Toch wel, ik moet voor iets gestraft zijn. Ik kon dat niet aanhoren. Hoe onterecht ze ook zijn, schuldgevoelens neem je niet zomaar weg. Tegenwoordig voeren we soms heel diepzinnige gesprekken. Want daarin is ze de oude gebleven: ze filosofeert graag over het leven, is daarin heel verstandig. Ze kan heel goed mensen taxeren, heeft situaties heel vlug door. Daar geniet ik van.”

ANDER KIND
Zelf vertelt Heleen: “Ik heb het er moeilijk mee dat mensen die belangrijk zijn voor mij, niet kunnen aanvaarden dat ik veranderd ben. Ik hoop dat zij kunnen aanvaarden dat de oude Heleen er niet meer is en dat ik geen spelletjes speel. Vroeger kon ik heel gemakkelijk zeggen wat ik wilde zeggen. Maar nu duurt dat lang of ik vind bepaalde woorden niet. Dat is frustrerend. Het is emotioneel zwaar iets te willen zeggen dat er soms niet uitkomt. Zeker als er hevige emoties in mij woeden. Ik voel me zo machteloos, als ik niet uit mijn woorden raak.” Lotgenotencontact helpt de moeder van Heleen wel verder: “Uiteindelijk gaat ieder van ons door een echt rouwproces. Ik heb lang geworsteld met het gevoel een kind kwijt te zijn. Wie ons verhaal slechts oppervlakkig volgde, voelde dat niet zo aan. Je bent haar toch niet kwijt, zeiden ze. Maar ik ben haar wel kwijt! Ik heb nu een ander kind! Zij is maar gedeeltelijk het kind van weleer! Je stopt pas met rouwen als je merkt dat je kind het begint te aanvaarden, haar weg begint te vinden. Ik verlang zo naar het moment dat ik kan zeggen: Ik zie nu dat ze gelukkig is met wat ze doet en met wie ze nu is.”

HART VAN DE LEZER
De verhalen in het boeken geven verkeersslachtoffers en hun familieleden een stem en raken de lezer in het hart. Krantenkoppen lezen over verkeersslachtoffers wordt nooit meer gewoon. Peter Adriaenssens, kinder- en jeugdpsychiater, UZ Leuven: “Dit is het merkwaardige wat dit boek met je doet: je raakt in dezelfde positie als deze verkeersslachtoffers. De lezer doorloopt met hen de fasen van angst, ontgoocheling, woede, dromen. Ik raad het boek bijzonder aan bij de vele studenten die zich op een dag willen inzetten voor patiëntzorg. Zij vinden hier de kennis over revalidatie en het verhaal van mensen die de theorie een gezicht geven en erop wijzen dat de werkelijkheid altijd net iets ingewikkelder is. Sabine Cocquyt geeft taal aan het gekwetste. Het verdient de aandacht van iedereen!”

KLIM OOK IN DE PEN!
Ook stil na het lezen van een bijzonder boek? Een bijzondere film gezien? Of reageren op dit artikel? Graag! Reëlle geeft je een stem! Laat van je horen! Snuffel ook eens in Reëlle’s Boekenkast


GERELATEERDE ARTIKELEN

Ervaringsverhalen lezen waarin kinderen zelf aan het woord komen?

 Het meisje dat uit de stilte kwam
Blauw blokje Ik leef met het hart van een ander
Paars blokje Gevangen in mijn binnenwereld

REACTIES

Over-hoop

SCHRIJF EEN REACTIE

code
Klik hier als u de code niet kunt lezen.
Velden met een * zijn verplicht.
REËLLE TWITTERT
VOLG REËLLE