REËLLES NIEUWS

Dat doe je gewoon… levensverhalen van mantelzorgers

Mantelzorgen, hoe wordt het ervaren?

Mantelzorgen, hoe wordt het ervaren?

“Mantelzorger zijn is geen sinecure, het levert geen status op en het is bij tijd en wijle zwaar. Maar de zorg voor de ander geeft ook veel voldoening. De verhalen zullen voor velen herkenbaar en pijnlijk zijn, maar ze zijn ook mooi en zinvol. Ze laten de zwaarte van de taak zien, maar ook de kracht van de geïnterviewde mantelzorgers,” zegt Job Cohen in het voorwoord.

Het leeuwendeel van de zorg voor gehandicapten, chronisch zieken en ouderen wordt geleverd door mensen uit de naaste omgeving: gezinsleden, familieleden, vrienden, buren of kennissen. Deze mantelzorgers zijn het fundament van onze gezondheidszorg; zij bieden tachtig procent van alle zorg. Zonder de mantelzorgers zou de zorg voor zieken, ouderen en gehandicapten onmogelijk (en onbetaalbaar) zijn.

OVERBELAST
Cornelie van Well interviewde zeventien mantelzorgers. Uit die gesprekken wordt duidelijk hoe mantelzorgers leven. Overbelasting blijkt een van de belangrijkste bedreigingen voor de mantelzorger te zijn. Naarmate de zorg langer duurt of intensiever wordt, is er steeds minder tijd voor ontspanning en een eigen leven. Het verhaal van Ruud Janssen (48 jaar) is daar een voorbeeld van. Hij woont samen met Mette (44 jaar) die borstkanker kreeg en later uitzaaiingen in de hersenen. Zijn baan heeft hij opgegeven. Toch wringt het. Ruud: ”Af en toe denk ik wel eens: het leven kan ook heel anders zijn met mijn mogelijkheden, mijn kwaliteiten, mijn interesses. Het is moeilijk om dit met iemand te bespreken die afhankelijk van je is. Ik zit behoorlijk aan mijn grens.”

VERRIJKING VAN MIJN LEVEN
Maar even duidelijk blijkt hoeveel plezier en voldoening mantelzorgers hebben in het leven waarin hun dierbare zo’n belangrijke plaats heeft. Zoals het verhaal van Mieke Stam (58 jaar). Zij neemt regelmatig de zorg op zich voor vier buurkinderen. Daarnaast kijkt zij ook veel om naar haar bejaarde buurvrouw van 86 jaar. Mieke: “Het verrijkt mijn leven. Het contact met mijn buren is goed en daarom voelt het goed om te helpen als dat nodig is.” Roeland van der Bijl (45 jaar): “De periode dat Jet in het revalidatiecentrum zat kwam ze in de weekenden naar huis. Ze kon zichzelf niet omdraaien in bed. Met hulp van de fysiotherapeut heb ik geleerd hoe ik haar op een goede manier moest draaien. Dat was wel spannend in het begin. Zou het goed gaan? Maar als ik zag hoe enorm ze genoot van het thuis zijn, dan was het die spanning ruimschoots waard.”

STEUNPUNTEN MANTELZORG
Klaar Witte (54 jaar), weduwe en moeder van een zoon (30 jaar) en een dochter (28 jaar). Haar zoon, Bart, lijdt aan schizofrenie. “Ik voelde me onzeker en vooral schuldig. Je gaat toch zoeken naar wat je zo verkeerd hebt gedaan waardoor je kind op een PAAZ afdeling ligt en er bijloopt als een zombie.” Zij is gaan zoeken of er meer mensen waren die met deze grote problemen te maken hadden. “Sinds een jaar werk ik bij een steunpunt voor mantelzorgers. Het is een veilige en laagdrempelige plek waar mensen hun verhaal kunnen doen en terecht kunnen voor informatie en ondersteuning. Mantelzorg wordt vaak geassocieerd met de zorg voor ouderen of mensen met een lichamelijke handicap. Ik vind het belangrijk dat binnen de Steunpunten mantelzorg aandacht komt voor GGZ-mantelzorgers.”

ZORG EERST VOOR JEZELF
In veel verhalen kun je lezen dat het niet gemakkelijk is voor jezelf te zorgen. Aan het einde van het boek gebruikt Cornelie een metafoor die wordt gebruikt bij een assertiviteitstraining waarin mensen leren om voor zichzelf op te komen. In het vliegtuig vertelt de stewardess dat het voor ouders van jonge kinderen belangrijk is om eerste zelf het zuurstof masker op te zetten en zich daarna pas zich moeten ontfermen over hun kinderen. De kans dat de ouder in ademnood raakt en daarmee het kind niet meer kan helpen is levensgroot aanwezig. Het zuurstofmasker is de metafoor voor het gegeven dat jezelf wegcijferen een averechts effect heeft. Dat je eerst voor jezelf zorgt en pas daarna voor degene die afhankelijk is van jou, druist in tegen alle gevoelens van een ouder, maar ook van een mantelzorger. De moraal is: wie goed voor de ander wil zorgen moet eerst goed voor zichzelf zorgen!

SPROOKJE DE ZORGMANTEL
In het afsluitende hoofdstuk komen fragmenten voor uit het sprookje De Zorgmantel. Dit sprookje heeft Irene Bakker (zij schrijft onder de naam Irina) speciaal geschreven voor mantelzorgers. De LOT en andere organisaties gebruiken dit sprookje bij de begeleiding van mantelzorgers. Een fragment uit De Zorgmantel: “Af en toe kwam er ziekenbezoek. Ze beklaagden haar moeder, lieten zich koffie en thee voorzetten of ze aten gezellig een hapje mee, zodat er nog meer werk voor de prinses was. Ze kwamen voor de koningin, en verder hadden ze geen aandacht voor de prinses. Ja, soms zei iemand dat ze zo'n mooie mantel had en dat hij haar zo prachtig stond. Maar als ze dan vroeg of ze hem wilde passen en hem een poosje van haar wilden overnemen, zodat ze naar haar paleis en kinderen kon, dan mompelden ze iets over de kleur die hen niet stond of dat het model hen dik maakte. En vervolgens bedankten ze haar voor de eer en vertrokken weer zo snel mogelijk.”

KLIM OOK IN DE PEN
Ook een bijzonder boek gelezen? Waar anderen wat aan kunnen hebben? Reageren op dit artikel? Wij horen graag van jou!

Meer boeken lezen van Cornelie van Well?


REACTIES

Dat doe je gewoon… levensverhalen van mantelzorgers

SCHRIJF EEN REACTIE

code
Klik hier als u de code niet kunt lezen.
Velden met een * zijn verplicht.
REËLLE TWITTERT
VOLG REËLLE