REËLLES NIEUWS

Stigmatiseren wat verbeeld jij je wel?

Hoe voelt dat?

Hoe voelt dat?

Net als iedereen willen ook mensen met een beperking als een volwaardig en waardevol mens worden behandeld. Vaak lopen zij tegen vooroordelen en stigmatiseringen aan die geen recht doen aan hun kwaliteiten en waarden, bijvoorbeeld”: ‘Ondanks haar beperkingen is zij toch maar aan het werk.’ Maar we zien ook voorbeelden van zelfstigmatisering: ‘Ik ben Cindy maar ik heb autisme.’

We spreken van stigma als een persoon met een beperking wordt weggezet als iemand ‘met wie iets mis is’. Als een groep wordt gestigmatiseerd is het moeilijk om het stigma kwijt te raken. De meeste stigmatiserende opmerkingen zijn foute veronderstellingen over een groep of individu. Het stigmatiseren of stereotyperen van mensen leidt tot een negatieve houding, ontkenning, vooroordelen en sociale uitsluiting.

OPVATTING VERANDERT NIET MEE
Over stigmatiseren praten lukt bijna niet zonder zelf te stigmatiseren. Omdat sommige termen gevoelig liggen. Zo vinden we de term ‘invalide’ stigmatiserend. Om vooroordelen tegen te gaan, wordt een neutraal woord gekozen voor dezelfde groep mensen. Dat woord krijgt op een gegeven moment ook weer een negatieve bijklank en wordt ingewisseld tegen een respectvollere term. Denk maar aan mindervalide, handicap, beperking. Dergelijke ingrepen in de taal brengen geen oplossing. Dat komt omdat de opvatting omtrent de aangeduide groep niet mee verandert met het nieuw gekozen woord.

ERGER DAN AANDOENING ZELF
Veel mensen met een psychische beperking zeggen dat stigmatisering erger is dan de aandoening zelf. Het heeft meer invloed op hun leven. De vooroordelen en de houding naar mensen met een psychische aandoening maken een ‘normaal’ leven moeilijker.

- Het zelfvertrouwen neemt af;
- Mensen raken geïsoleerd;
- Ze worden uitgesloten van dagelijkse activiteiten;
- Het is moeilijker een baan te krijgen of te houden;
- Mensen zoeken minder snel hulp waardoor herstel langzamer en moeilijker is;
- Hun psychische gezondheid wordt beïnvloed.

STIMULEER ONTMOETINGEN
Van alle mensen met een beperking hebben degenen met een psychische stoornis het meest te lijden onder stigmatiserend en zelfstigmatiserende communicatie en gedrag. Stigmatiseren of hokjesdenken is niet volledig uit te roeien maar je kunt er wel bedacht op zijn. Uit onderzoek blijkt dat iemand die al vertrouwd is met mensen met een beperking, minder is geneigd de hele groep af te wijzen of te negeren. Deze effecten zijn groter en blijvender dan bij voorlichting. Stigmatiseren kun je dus het beste bestrijden door het stimuleren van ontmoeting met en communicatie tussen mensen met een beperking en zonder beperking. Persoonlijke ervaring leidt tot een groter empatisch vermogen.

DOORBREKEN VAN TABOE
Positieve berichten in de media kunnen helpen om de negatieve bijklank die kleeft aan een term als ‘psychisch ziek’ deels te laten verdwijnen. Zo is SIRE een campagne gestart voor mensen die iemand in hun omgeving hebben, zoals een familielid, kennis of collega, die last heeft van een psychische ziekte, maar niet weten hoe zij daarmee om kunnen gaan. Door een hulplijn op te richten wil SIRE benadrukken dat mensen gewoon met elkaar kunnen praten over psychische ziekten. Praten helpt om uitsluiting en stigmatisering tegen te gaan.

POSITIEVE BEELDVORMING
Reëlle blijft werken aan een positieve beeldvorming. Dat doet zij onder meer door het uitbrengen van de Krachtenbundel, de kracht van kwetsbaarheid. Dit is een magazine met krachtige levensverhalen van kwetsbare mensen, zoals mensen met een beperking, ouderen en arbeidsgehandicapten. Want zij weet dat persoonlijke verhalen helpen de afstand tussen mensen te verkleinen en vooroordelen weg te nemen. Hierbij is de ontmoeting zeker zo belangrijk als het cliëntverhaal. Als mensen elkaar ontmoeten, naar elkaar luisteren en elkaar in de ogen kijken, gebeurt er iets bijzonders. En dat lees je terug in de citaten naast de verhalen. Inmiddels heeft zij 108 krachtige verhalen gebundeld.

ZELFSTIGMATISERING
Reëlle laat kwetsbare mensen hun verhaal vertellen in hun eigen woorden in de Krachtenbundel. Als daar dan een formulering tussen zit zoals: ‘Ondanks mijn beperkingen, kan ik me goed redden,’ vinden we dat jammer maar we gaan dat niet corrigeren. We zijn er niet om iemand een spiegel voor te houden. Blijkbaar heeft hij of zij al een leven lang last van stigma zonder dat het nog opvalt. Daarom vind je ook stigmatiserende uitingen in sommige verhalen van de Krachtenbundel. Ga naar de Eigenwijzer en kies de verhalen die je wil lezen.

ER IS MEER
Maar Reëlle doet meer! Zo zet ze lezers elke twee weken in deze nieuwsbrief op het goede been door de wereld eens met andere ogen te bekijken. In de rubriek Verbeeldingskracht beleef je hoe de wereld eruit ziet als je niet zomaar in een hokje past. In de rubriek Inlezingsvermogen vind je boeken die je in de huid laten kruipen van mensen met een beperking. Zo verbreed je je wereldbeeld en ervaar je een ander leven van binnenuit. Dichterbij kun je bijna niet komen. Daarnaast heeft Reëlle voelsprieten voor kwetsend taalgebruik. Zij deelt graag haar kennis met jou.


REACTIES

Stigmatiseren wat verbeeld jij je wel?

SCHRIJF EEN REACTIE

code
Klik hier als u de code niet kunt lezen.
Velden met een * zijn verplicht.
REËLLE TWITTERT
VOLG REËLLE