REËLLES NIEUWS

De wortels van taal

Verschillende spraak, dezelfde bouw

Verschillende spraak, dezelfde bouw

Over de oorsprong van ons taalvermogen bestaan verschillende theorieën. Marieke Schouwstra, promotor aan Universiteit Utrecht, ontdekte een nieuwe: ook al bestaan er heel veel verschillende talen, ze gebruiken allemaal hetzelfde onderliggende taalsysteem.

VERSCHILLENDE THEORIEËN
Er bestaan tussen de 6.000 en 7.000 verschillende talen. Maar hoe is taal überhaupt ontstaan? De een benadert dit vraagstuk via de evolutietheorie. Dit houdt in dat iemand  in de taal op zoek gaat naar de kleinste klankeenheden die nog betekenisverschil aangeven. Daarvan probeert diegene afgeleiden terug te vinden in andere talen en op andere plaatsen. Een andere benadering is dat de mens een aangeboren ‘linguïstisch instinct’ heeft. Noam Chomsky is een van de bekendste voorstanders van deze theorie. Volgens Chomsky heeft de mens een aangeboren grammatica waaruit hij die modules kan kiezen die hij nodig heeft om zijn moedertaal te kunnen spreken. Volgens recente studies is taal waarschijnlijk ontstaan en geëvolueerd tijdens de overgang van homo erectus naar homo sapiens, zo’n 100.000 jaar geleden. Hiervoor zijn aanwijzingen gevonden in de fysieke ontwikkeling van de eerste mens.

HINTS
Marieke Schouwstra ontdekte tijdens haar promotieonderzoek dat iedereen op dezelfde manier zinnen bouwt, ongeacht welke taal ze spreken. Ze voerde een experiment uit waarin ze mensen met verschillende moedertalen vroeg te communiceren met alleen gebaren. Op die manier kwam ze erachter dat de structuur van hun uitingen werd bepaald door de betekenis. Een persoon die een actie uitvoert wordt altijd eerder genoemd dan degene die de actie ondergaat. Iemand die verjaardagskaarsjes uitblaast wordt uitgebeeld als: persoon – verjaardagskaarsjes - blazen. Ruimtelijke handelingen (gooien, duwen, trekken) worden altijd achteraan in de uiting geplaatst, maar mentale handelingen (denken, dromen) in het midden van de uiting. Een situatie waarin iemand een bal door een raam gooit, wordt uitgebeeld als: persoon – bal – gooien. Een situatie waarin iemand denkt over een bal door een raam gooien wordt uitgebeeld als: persoon – gooien - bal.

IMPROVISATIE
Deze improvisatie-experimenten tonen een nieuwe theorie. Complexe grammatica kan  ontstaan zijn via een stadium waarin er geen harde regels voor zinsbouw waren, maar wel organisatorische principes gebaseerd op betekenis. Volgens dit scenario hebben grammaticale regels hun oorsprong in betekenis. Dit biedt een aantrekkelijk alternatief voor de bestaande theorieën.

Meer weten over deze taaltheorie?


GERELATEERDE ARTIKELEN

Reëlle kan je nog meer vertellen over (gebaren)taal:
Blokje Gebarentaal
Blokje  Gebaren doet ons beter spreken

REACTIES

De wortels van taal

SCHRIJF EEN REACTIE

code
Klik hier als u de code niet kunt lezen.
Velden met een * zijn verplicht.
REËLLE TWITTERT
VOLG REËLLE