REËLLES NIEUWS

Rode of groene werkwoordsvolgorde? Het maakt niet uit!

Beken kleur!

Beken kleur!

Is het ‘omdat ik die foto gemaakt heb’? Of ‘omdat ik die foto heb gemaakt?’ Al jaren discussiëren taalkundigen over de juiste werkwoordsvolgorde. Maar die discussie gaat niet zozeer over de grammaticale juist- of onjuistheid. Het gaat eerder over taalgevoel en -voorkeur.

ROOD EN GROEN
Het Nederlands is op sommige punten een nogal rare taal. Onze taal heeft bijvoorbeeld verschillende mogelijkheden in werkwoordsvolgorde. Je kunt zeggen ‘Ze vertelde me dat Henk al gegeten had’. Maar je kunt ook zeggen ‘Ze vertelde me dat Henk al had gegeten’. De eerste volgorde wordt de 'groene volgorde' genoemd. De tweede de rode. Beide vormen zijn goed. In grammatica's en taaladviesboeken zijn geen vaste regels hiervoor te vinden.

ONDERZOEK
Al in de jaren vijftig van de vorige eeuw is er wetenschappelijk onderzoek verricht naar het verschil in werkwoordsvolgorde. Er werd onderzocht waar elk van de twee werkwoordsvolgordes het meest voorkomt. Het resultaat werd op dialectkaarten weergegeven met rode en groene cirkeltjes. Dus de termen, groene en rode volgorde, hebben niets te maken met het feit dat de eerste beter zou zijn dan de tweede. Volgens datzelfde onderzoek komt in het grootste deel van Nederland de groene volgorde voor, terwijl in het oosten de rode meer voorkomt. Verder zijn er veel plaatsen in het westen waar beide volgordes in zwang zijn. Uit een ander onderzoek, naar oude teksten, blijkt dat de keuze tussen de rode en de groene volgorde al bestond in oudere stadia van onze taal. De voorkeur voor rood of groen verschilde echter per tijdvak.

GEBRUIK
Over het algemeen is het zo dat de groene volgorde vooral voorkomt in gesproken taal. De rode volgorde is vooral in zwang in geschreven taal, bij journalisten en communicatiemensen. Al is de kloof tussen het journalistieke taalgebruik en het gesproken Nederlands de laatste decennia kleiner geworden. Tegenwoordig mag bij de keus tussen rood en groen, als die zich al opdringt, het gevoel voor zinsritme de doorslag geven.

REËLLE’S TIP
Als je een tekst schrijft, kies dan van tevoren of je de rode of de groene werkwoordsvolgorde hanteert. Zo lang je maar consequent een van de twee opties gebruikt. Dit zorgt ervoor dat een tekst beter leesbaar is. 

Leer meer over de (on)juistheid van werkwoordsvolgordes


REACTIES

Rode of groene werkwoordsvolgorde? Het maakt niet uit!

SCHRIJF EEN REACTIE

code
Klik hier als u de code niet kunt lezen.
Velden met een * zijn verplicht.
REËLLE TWITTERT
VOLG REËLLE