REËLLES NIEUWS

Blind voor eigen falen

Overschat jij jezelf ook?

Overschat jij jezelf ook?

Mensen blijken zichzelf vaak te overschatten, vooral wanneer ze slecht presteren. Dit wordt in de psychologie het Dunning-Kruger-effect genoemd. En niemand is er immuun voor: niet alleen bijvoorbeeld automobilisten maar ook artsen lijden aan onterecht zelfvertrouwen!

Dertien jaar geleden publiceerden David Dunning en Justin Kruger van Cornell University hun baanbrekende onderzoek. “Ik sta versteld van de mate waarin dit idee zich heeft verspreid”, vertelt David Dunning van Cornell University.

MASSALE ZELFOVERSCHATTING
Het verhaal van een bankovervaller die dacht dat hij onherkenbaar was voor de camera’s omdat hij zijn gezicht had ingesmeerd met citroensap, bracht de onderzoekers op een idee. Vooral toen de overvaller na zijn arrestatie niet meteen besefte dat hij een fout had begaan maar volhield dat hij competent had gehandeld! De psychologen vroegen zich af of niet iedereen, ongeacht zijn basisintelligentie, een beetje blind is voor zijn eigen falen, zelfs als ze met hun eigen fouten worden geconfronteerd. Lijden we soms aan massale zelfoverschatting? En zo ja, hoe erg is dat dan?

OPTIMISTISCH STEMPEL
Om die vraag te beantwoorden vroegen Dunning en Kruger 84 psychologiestudenten een grammaticatoets te maken. Daarna schatten de studenten in hoeveel vragen ze goed hadden, en hoe goed ze het in vergelijking met de rest deden. Wat bleek: de proefpersonen die aanzienlijk minder scoorden en bij de slechtste twintig zaten, bleken zichzelf juist in de top tien in te schatten, tussen de beste presteerders. Ze hadden gemiddeld maar de helft van de vragen goed, terwijl ze verwachtten er ruim driekwart goed te hebben. Een grove zelfoverschatting dus. Dat is het Dunning-Kruger-effect: ergens heel slecht in zijn, niet doorhebben dat je dat bent en dus maar gewoon een optimistisch stempel op jezelf plakken. De gedachte dat je bovengemiddeld goed bent, betekent natuurlijk niet direct dat je ondermaats presteert. Uit Dunning en Krugers onderzoek bleek dat een klein percentage van de positieve denkers ook gelijk had: zij waren even goed als ze dachten. Maar bij de meeste mensen met veel zelfvertrouwen bleek die gedachte onterecht.

LEREN VAN FOUTEN
Om te voldoen aan het Dunning-Kruger-effect, hoeven er maar twee dingen te gebeuren: je hebt te weinig kennis van de materie en niemand wijst je op je fouten. De slecht presterende psychologiestudenten kregen geen cijfer van hun toets en wisten ook niet hoe goed of slecht hun medestudenten hadden gescoord. Daardoor wisten ze niet hoe goed of slecht ze in grammatica waren en welke fouten ze precies maakten. In een vervolgexperiment bleek dat de werkelijke oorzaak van het Dunning-Kruger-effect de onkunde zelf is: een slechte presteerder herkent niet eens de hoge kwaliteit van een goed gemaakte toets. De oplossing is dan: voordat je kunt leren van je fouten, moet je ze eerst zien! En dat is wat Dunning en Kruger in hun derde experiment deden. Ze gaven de studenten een uitgebreide training om de toets beter te kunnen maken, lieten zien waar ze precies fouten maakten, en leerden ze trucs om die valkuilen te vermijden. Daarna maakten de studenten een nieuwe toets. Wat bleek: de slechtste presteerders bleken lang niet zo slecht. En wat belangrijker is: ze wisten hun eigen prestaties en die van anderen beter op waarde schatten en waren niet meer onterecht optimistisch over hun eigen kunnen.

SLIMMER VAN FEEDBACK
Zelfvertrouwen is pas terecht als je je fouten ooit onder ogen hebt gezien of van anderen een oordeel hoort over je eigen prestaties. Van feedback wordt je dus slimmer! Uit onderzoek vanFrans Prins van de Universiteit Utrecht blijkt dat huisartsen in opleiding vaak in groepjes leerprojecten doorlopen en elkaar feedback geven. “De lage kwaliteit van de feedback tussen onderlinge huisartsen in opleiding is reden tot zorg”, schrijft hij. Meestal is de onderlinge kritiek vaag en mild, waardoor jonge dokters niet goed leren waar hun zwakheden liggen. Het gevaar van zulke mildheid is duidelijk: meer fouten, niet doorhebben dat ze worden gemaakt en te veel zelfvertrouwen dat het wél goed gaat. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat slechte artsprestaties samengaan met het Dunning-Kruger-effect. De artsen die het slechtst presteren, zijn het meest zeker van zichzelf. David Dunnings advies is om bij geneeskundeopleidingen het herkennen van fouten aan de experts overlaten. De docent dus.

BELANGRIJKE DENKERS
Dunning en Kruger zelf vinden hun idee niet nieuw. Zij vinden aansluiting bij belangrijke denkers van de vorige eeuwen. Zoals Bertrand Russell, die zei: “Een van de pijnlijke zaken van onze tijd is dat degene die zich zeker voelt, eigenlijk dom is en degene met enige verbeeldingskracht en begrip is vervuld van twijfels en besluiteloosheid.” Charles Darwin formuleerde het zo: “Onwetendheid wekt vaker zekerheid dan kennis.” Fouten maken is niet erg, maar wel als je zelf denkt dat het niet gebeurt!

Lees het hele artikel!


REACTIES

Blind voor eigen falen

SCHRIJF EEN REACTIE

code
Klik hier als u de code niet kunt lezen.
Velden met een * zijn verplicht.
REËLLE TWITTERT
VOLG REËLLE