REËLLES NIEUWS

Duidelijk en begrijpelijk of irritant en versleten?

Pittoresk?!

Pittoresk?!

Veel schrijfadviesboeken raden het gebruik van clichés af. Een bericht vol clichés lijkt wel een automatisch gegenereerd bericht. Toch zijn ze soms handig. Ze zijn misschien niet erg origineel en mooi, maar duidelijk en begrijpelijk zijn ze wel!

Clichés kunnen ingewikkelde teksten luchtiger maken. Daarom zie je ze vaak in nieuwsberichten. Soms zo vaak dat het niet eens meer opvalt. Zoals in een artikel over voetbalclub AZ, die spits Jonathas ‘liever kwijt dan rijk is’, omdat hij ‘het heeft verbruid’.

VERSIEREN
Ook in andere tekstgenres kom je ze tegen. ‘Pittoreske dorpjes’ uit de toeristische folders en de ‘uitdagende functie’ in de sollicitatiebrief. Clichés versieren alledaagse woorden. Een cliché maakt een alledaags woord grappiger of levendiger. ‘Verorberen’, ‘soldaat maken’ of ‘nuttigen’ is duidelijk anders dan simpelweg ‘eten’.

WELKE WEL EN WELKE NIET
Welke clichés kunnen wel en welke kun je beter vermijden? Dat is een kwestie van persoonlijke smaak. De één vindt ‘trouwe viervoeter’ maar een overdreven benaming voor een hond, een ander vindt het juist mooi. Of ‘een bakkie leut’, of ‘kroost’? Sommige zijn algemeen geaccepteerd, zoals ‘morgen weer een dag’, ‘welverdiende rust’, en ‘groen licht geven’. Maar het blijven clichés: uitdrukkingen die zo vaak zijn gebruikt, dat ze hun beste tijd hebben gehad.

SLECHTE NAAM
Clichés hebben een slechte naam. Ze worden ook wel versleten uitdrukkingen, creatieve armoede en dooddoeners genoemd. Clichézinnen gaan ten koste van de creativiteit. Nederlanders zijn over het algemeen niet dol op versleten uitdrukkingen. In de top-100 van de meest irritante clichés in vakblad De Journalist staan onder meer: ‘kogel door de kerk’, ‘nek-aan-nekrace’, ‘de noodklok luiden’, ‘zoveel is duidelijk’ en ‘de telefoon staat roodgloeiend’.

GEWONE WOORDEN
Vaak zijn er betere beschrijvingen te geven. Authentieke gevoelens, waarnemingen en ervaringen gaan bij het gebruik van clichés verloren. Daarvoor gebruik je liever gewone woorden. Vind je het lastig om clichés te vermijden? Dan kun je ervoor kiezen ze wel te gebruiken, maar op een bijzondere manier, door ze een ‘twist’ te geven. Dit zorgt voor een verrassing, waardoor je een versleten cliché in een andere vorm nieuw leven inblaast. Dus: schakel je clichéknop uit en activeer je creativiteit!

Lees hier het hele artikel


GERELATEERDE ARTIKELEN

Meer taaladviezen lezen?
blokje Koppen met woordspelingen blijven hangen
blokje Waarom goed fantastisch moet zijn
blokje Duidelijke taal scoort!

REACTIES

Duidelijk en begrijpelijk of irritant en versleten?

SCHRIJF EEN REACTIE

code
Klik hier als u de code niet kunt lezen.
Velden met een * zijn verplicht.
REËLLE TWITTERT
VOLG REËLLE