REËLLES NIEUWS

Wazeg? Ikstajnie..unjduiprten?

Wat zeg je?!

Wat zeg je?!

‘Wat zeg je? Ik versta je niet. Kun je duidelijker praten?’ Grote kans dat je dit in een kroeg of op een feestje dus niet hebt verstaan. Gelukkig ben je niet de enige. Eigenlijk is het nog een wonder dat we elkaar zo vaak wél verstaan…

Volgens het nieuwsblad New Scientist is het cocktailparty-effect ‘een van de knapste mentale kunstjes van de mensheid.’ Dit is het vermogen om in een rumoerige ruimte je gehoor te richten op je gesprekspartner. Helaas werkt dit vermogen niet altijd even goed. Andere gesprekken en (achtergrond)muziek maken het verstaan van gesprekspartners lastig.

AANPASSEN
Je zou denken dat ‘Wat zeg je?’ vragen helpt. Volgens audioloog prof. dr. ir. Joost Festen valt dit tegen. “In de kroeg praten mensen harder en articuleren ze wat beter. Maar aanpassen aan andermans hardhorendheid, dat blijkt niet te gebeuren, zelfs niet op verzoek. De spreker doet er heel even een schepje bovenop, maar vervalt al gauw weer in zijn normale volume.” 

EGOCENTRISCH
Daarnaast zijn sprekers erg egocentrisch. Als twee personen met elkaar praten die elkaar niet kunnen zien, praten ze in het begin duidelijk, maar al snel steeds onduidelijker. Als in het gesprek de weg naar een postkantoor wordt gevraagd, wordt dat woord bijvoorbeeld eerst uitgesproken als ‘postkentoor’ maar al snel als ‘psktor’. Geen probleem op omdat beide sprekers weten waarover het gaat. Maar het verrassende is dat als er een andere gesprekspartner komt de spreker het nog steeds over 'psktor' heeft en dan levert het wel problemen op.

GEWOONTE
We willen ons dus zo min mogelijk inspannen bij het spreken en luisteren. Daarom zeggen veel mensen – jij ook – ‘tuuk’, ‘eik’ en ‘koonk’ waar ze ‘natuurlijk’, ‘eigenlijk’ en ‘koninklijk’ bedoelen. Omdat iedereen zo praat, zijn we daaraan gewend en verstaan we het. Ook de context waarin iets wordt gezegd, helpt luisteraars bij het verstaan, zo blijkt uit onderzoek.

LEEFTIJD
Als mensen ouder worden, horen ze hoge tonen steeds slechter. Bij een luistertest waarbij hoge tonen werden weggefilterd bleek dat zowel ouderen als jongeren nu minder gebruik konden maken van de context. Ze konden de spraak slecht verstaan. Ouderen bleken nu zelfs licht in het voordeel te zijn, misschien doordat zij door hun mindere gehoor meer trainen in scherp luisteren. Maar dit is wel vermoeiend want ouderen kunnen moeilijker selectief luisteren dan jongeren. Jongeren kunnen hun gesprekspartner volgen en volgen onbewust ook gesprekken in de omgeving. Ouderen lukt dit slechts incidenteel. Ze vangen in een naburig gesprek bijvoorbeeld alleen hun naam op, of scheldwoorden.

TIPS
Kijk de spreker aan. Dit zorgt ervoor dat je je aandacht gemakkelijker bij het gesprek houdt en je ziet dan de lippen en de expressie van de spreker, zeker als er voldoende licht op de gezicht van je gesprekspartner valt. Daarnaast kan het opzoeken van een rustige ruimte hulp bieden. Op het werk kan het lawaai printers voor problemen zorgen. Waar mogelijk kun je proberen mensen na elkaar te laten praten zodat je je aandacht bij één spreker tegelijk kunt houden. Dit kan een effectieve strategie zijn in een werkoverleg of een vergadering.

Meer weten? Lees het hele artikel van Onze Taal


GERELATEERDE ARTIKELEN

Meer lezen over het begrijpen van taal?
blokje roze Taalquiz, Ben jij een goed verstaander
blokje paars Goed communiceren is essentieel
blokje blauw Je zegt minder dan je denkt

REACTIES

Wazeg? Ikstajnie..unjduiprten?

SCHRIJF EEN REACTIE

code
Klik hier als u de code niet kunt lezen.
Velden met een * zijn verplicht.
REËLLE TWITTERT
VOLG REËLLE